Xin chào mọi người đã quay trở lại với blog lần này của mình. Sau một thời gian tập trung cho vài mục tiêu ngắn hạn trước mắt, mình đã quay trở lại bổ sung thêm vào hành trình đọc sách của bản thân cũng như giới thiệu thêm đến mọi người vài cuốn sách hay mình đọc qua.
Dạo gần đây, mình hơi cảm xúc nên mình muốn tìm đến tiểu thuyết như một cách giúp mình chữa lành những vết xước trong tâm hồn vì mình tìm thấy mình đâu đó trong dòng chữ của tác giả và cuốn Không gia đình cũng thế, mọi người theo chân mình đọc tiếp nhé.
Mình đọc tác phẩm này với một lý do rất tình cờ đó là mình muốn đọc tiểu thuyết và lên mạng tìm hiểu những cuốn sách tiểu thuyết nổi tiếng được nhiều người giới thiệu. Mình thấy tên tiểu thuyết thu hút mình, nghe có gì đó lạ lạ, có gì đó mình muốn tìm hiểu kỹ thêm, thế là mình lôi ra ngồi đọc với đúng mong đợi sẽ lượm nhặt điều gì đó hay hay thú vị và theo chân mình đi qua những điểm đặc biệt này nhé.
Đầu tiên, có lẽ nhìn chung, tiểu thuyết này xoay quanh cậu bé mồ côi và hành trình cậu bé ấy trưởng thành trong từng giai đoạn cho đến cuối cùng, may mắn đã mỉm cười với cậu ấy khi cậu tìm lại được gia đình của chính mình và có một cuộc sống viên mãn về sau.
Xoay quanh cuộc sống cậu bé “Ré mí” – nhân vật chính của câu chuyện mình rất ấn tượng với cụ Vitalis. Trong tưởng tượng của mình, ông là một người trang trọng, có nhân phẩm, lòng tự trọng cao và là một “quý tộc”. Điều mình ấn tượng nhất có lẽ đến từ cách dạy bảo của ông: “Cháu khá thông minh và có điều này còn quý hơn nữa là cháu có ý chí. Chăm chỉ và dễ bảo thì rồi cái gì cũng làm được. Cháu thử nhìn đàn chó mà xem và so sánh chúng với con Joli-Coeur. Con khỉ có lẽ nhanh nhẩu và thông mình hơn nhưng nó khó bảo. Dạy nó cái gì là nó học được ngay, nhưng rồi nó lại quên trong chốc lát. Mà khi bảo nó làm cái gì, chẳng bao giờ nó vui lòng làm đâu! Nó phản kháng rất dễ dàng và luôn luôn muốn làm nghịch ý ta. Thiên tính của nó là thế nên ông cũng chẳng giận nó làm gì. Khác với chó, khỉ không có ý thức nghĩa vụ và do đó nó kém chó xa.
Cháu cần có ý chí và ngoan ngoãn phục tùng. Phải làm cái gì thì cháu cố làm cho hết sức. Ở đời tất cả mọi thành công là ở đó.
Thô bạo đem lại ít kết quả, trái lại ngọt ngào thì được rất nhiều nếu không muốn nói là tất cả. Riêng phần ông, vì ông không bao giờ nóng nảy với con vật của ông nên ông mới làm cho chúng trở thành như thế đấy. Nếu ông đánh đập chúng nó, chúng nó sẽ sợ sệt, mà sự sợ hãi làm tê liệt óc thông minh đi. Vả chăng nếu ông cứ cáu gắt với chúng, thì ông đã là khác chứ không được như thế này đâu. Ông đã luyện được lòng kiên nhẫn bất chấp mọi thử thách, và chính nó đã làm cho cháu tin ông. Ấy, khi mình dạy kẻ khác thì cũng là tự dạy cho mình. Ông dạy những con chó kia bao nhiêu bài học thì chúng nó dạy lại ông bấy nhiêu bài. Ông đã mở trí thông minh cho chúng nó thì chúng nó rèn luyện tính khí cho ông.”
Mình chưa từng nghĩ được đến thế này, từ con vật đến con người, ông Vitalis đều thận trọng, thấu đáo trong cách suy nghĩ và cử chỉ. Mình thấy được chính mình trong cách ông diễn đạt. Mình tự hỏi nhiều khi mình cư xử với ba mẹ, hay chỉ dạy cho em trai mình, mình đã làm được bao nhiêu phần trong đấy. Với mỗi con người xung quanh, mình đều cần kiên nhẫn quan sát họ, xem xét từ cách họ cư xử, hành động, phản ứng để rồi nhìn ra được điểm mạnh hay điểm yếu của đối phương. Từ đấy, mình điều chỉnh chính mình trong mối quan hệ đấy. Không phải mọi người, mọi việc chúng ta đều có thể cư xử như nhau hay kỳ vọng như nhau bởi chúng ta không có cùng nền tảng, không có cùng tư duy, không có cùng văn hoá. Kiên nhẫn với người khác cũng là lúc mình rèn luyện tính kiên nhẫn cho chính mình.
Hiểu được điều này thì dễ, nhưng mình chưa từng làm được nó thật trọn vẹn. Mối quan hệ gần gũi với mình nhất chính là ba mẹ mình. Thẳng thắn mà nói, mình chưa có nhiều kiên nhẫn đối với đấng sinh thành của mình. Đôi khi mình bực dọc, mình đầy cảm xúc, mình kiềm nén với người ngoài, nhưng nhiều khi lại đem cái cảm xúc ấy về nhà đẩy sang cho những người yêu thương mình nhiều nhất. Đấy là điều mình đã học được và suy nghĩ nhiều khi đọc được dòng chữ này từ tác giả.
Cụ Vitalis còn có một đoạn thoại thế này: “Chúng ta còn phải đi giữa cánh đồng hoang vu này độ chừng hai mươi hay hai mươi lăm dặm nữa! Cháu phải vững chân nhé! Không những phải vững chân mà còn phải vững lòng, vững chí. Vì đi trên con đường hầu như vô tận, tôi cảm thấy ngập một nỗi buồn không gì khuây khỏa được.
Cũng như ở trên đại dương, mắt chúng tôi phóng tới tận chân trời, chìm đắm trong hơi thu mà chẳng nhìn thấy cái gì khác ngoài cảnh đồng bằng xám ngắt, phẳng lì và đơn điệu, trải ra trước mặt chúng tôi. Thầy trò chúng tôi đi mãi. Bất giác nhìn quanh, tưởng như mình vẫn giẫm chân tại chỗ không tiến được bước nào vì cảnh vật không thay đổi, vẫn những cây thạch thảo, vẫn những cây kim tước chi, vẫn những đám rêu. Rồi đến những cây phượng vĩ, lá mềm mại rung rung dưới gió, lượn lên lượn xuống uyển chuyển như sóng gợn.”
Mình đọc đến đây đã dừng lại suy nghĩ rất lâu. Mình đến với Đài Loan, một đất nước hoàn toàn xa lạ với mình, không một người thân, không một bạn bè. Mình bắt đầu với một lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ, đó là tài chính. Mình còn dành nhiều ngày theo đuổi các tín chỉ chuyên ngành tài chính. Những ngày ấy cũng chính là thời gian cậu bé Rémi cố gắng đi qua cái cánh đồng hoang vu vô tận này. Mình biết con đường ấy khó khăn, mọi thứ khó khăn, kiến thức mới, từ vựng mới, vô vàn công thức, hằng ngày đọc đi đọc lại, đọc nữa đọc tiếp những loại kiến thức khô khan. Từ con số này, số liệu kia chán ngắt, nó khiến mình lặng đi, khiến mình vật vã. Mình còn không biết nên bước tiếp thế nào, hàng vạn câu hỏi vì sao, hàng ngàn điều khó hiểu trước mặt nhưng rồi mình tìm thấy bản thân nơi đây. Có lẽ chỉ có “vững lòng, vững chí” như cách cụ Vitalis dạy Rémi sẽ tiếp thêm động lực giúp mình vực dậy bản thân ở trên đại dương này.
Ông Vitalis còn dạy Rémi rằng: ” Có gan phấn đấu thì rồi thời vận xấu cũng hóa tốt. Có gan phấn đấu, đó chính là cái ông đòi hỏi ở cháu hiện nay, đồng thời phải biết nhẫn nại chịu đựng nữa. Phải chịu thế ít lâu thôi, sau này thì mọi việc sẽ tươi hơn. Sang xuân chúng ta lại sống cuộc đời tự do của ta.” Chữ “nhẫn nại” mình đã mất hơn một năm vật vã bên này mới dần thấm thía. Mình là người trẻ và thường sống rất vội, từ thầy cô cho đến đồng nghiệp đều bảo sao mình lại vội vàng như vậy. Mình không nghĩ nhiều đến lời nhận xét như thế cho đến khi nhận được quá nhiều thất vọng trong quá trình học tập của mình, để rồi mình phải dừng lại nghiêm túc suy ngẫm từng việc một. Có nhiều việc không thể vượt cấp được, mình cũng không đủ khả năng khiến thế giới này thay đổi, chỉ có thể thay đổi cách nhìn nhận của bản thân mà thôi. Dù bản thân có chấp nhận hay không, sống vội đến mức nào cũng không thể mất nhẫn nại vì kết quả mình mong muốn vốn không chấp nhận việc thiếu kiên nhẫn.
“Tất nhiên là việc học tập của tôi không hoàn thành trong một ngày. Trong hàng tuần, hàng tháng, lúc nào túi tôi cũng đầy những miếng gỗ nhỏ. Vả lại tôi cũng không được theo học đều đặn như các trẻ con khác theo học ở trường. Chỉ lúc nào rảnh, ông cụ mới dạy tôi.
Thường thường tôi học ở chỗ nghỉ chân, dưới một gốc cây hoặc trên một đống đá, lấy thảm cỏ hoặc đường đi làm bàn để bày những miếng gỗ ra. Cách tập như thế khác hẳn với cách học tập của biết bao trẻ em khác. Những trẻ em này chỉ có mỗi một việc là học, thế mà vẫn cứ kêu ca là không có thì giờ học bài. Tuy nhiên phải thừa nhận rằng trong việc học tập có điều quan trọng hơn thì giờ đó là sự chuyên tâm. Dành nhiều thì giờ để học bài cũng không giúp cho bài học in sâu vào tâm trí. Tập trung tư tưởng mới làm cho ta đạt kết quả ấy.”
Như bạn cũng thấy đấy, nhân vật chính của chúng ta, Rémi cũng sống một cuộc sống rất thực và chúng ta cũng như vậy, mình cũng thế thôi. Mình có kể với mọi người phía trên về hành trình theo đuổi kiến thức tài chính. Nó không hề dễ dàng, mình đã có rất nhiều lần mang theo sách vở đi làm thêm cũng học, đi vệ sinh cũng đem cuốn vở nhỏ theo để ôn luyện kiến thức. Có chút không gian nào đó nho nhỏ, riêng tư cũng thầm lặng ôn tập lại những loại thông tin mới mà mình nạp vào. Không có đường tắt, cũng không ai dễ dàng đi qua đoạn đường ấy, chỉ có bản thân chăm chỉ và chăm chỉ hơn nữa, tìm cơ hội, thời gian để học tập trau dồi điều gì đó cho chính bản thân mình.
Rémi còn may mắn khi gặp được một người bạn già khác – ông giáo trong mỏ than. Ông có một đoạn thế này: “Đời sống của con người không phải chỉ ở hai bàn tay, nó còn ở trong đầu nữa. Trạc tuổi cháu, bác cũng ham hiểu biết như cháu bây giờ. Sống trong mỏ, bác muốn hiểu biết những điều mình nhìn thấy hằng ngày. Bác hỏi han các kỹ sư những khi họ vui lòng nói chuyện và lúc đọc sách. Sau khi bị nạn, bác có thì giờ nhàn rỗi và dùng thì giờ ấy để học hỏi. Sách vở là những cặp kính, khi người ta có đôi mắt để trông nhìn mà người ta mang thứ kính ấy lên thì người ta sẽ nhìn thấy được rất nhiều. Bây giờ thì bác không có nhiều thì giờ đọc sách và bác không có nhiều tiền mua sách. Nhưng bác còn cặp mắt luôn mở.”
Mình càng đọc càng thấy ý nghĩa. Mình chưa từng có suy nghĩ như vậy trong quá khứ vì mình chưa từng đánh mất điều gì đó quan trọng. Mình cũng chưa có thói quen đọc nhiều sách trong thời gian ở Việt Nam. Sau khi qua bên này, mình ý thức được từng hành động mình làm, ý thức được thời gian trôi qua rất nhanh, ý thức được bản thân đã hy sinh những gì để có thời gian học tập như hiện tại nên mình lao đầu vào học. Từ thầy cô, bạn bè cho đến những người bạn chỗ làm thêm, việc nào mình dành thời gian cho nó, mình đều cố gắng tự hỏi mình đã tận dụng mọi nguồn lực trong cuộc việc ấy hay chưa, mình đã sống thật trọn vẹn giây phút ấy hay chưa và quan trọng nhất mình đã lĩnh hội được gì cho khoảng thời gian đã đi qua ấy.
“Tôi không hiểu không khí bị ép là như thế nào hết, chính vì đó mà những lời cụ giáo nói khiến tôi rất đỗi kinh hãi. Những người bạn thợ khác cũng xúc động không kém: họ có hiểu biết gì hơn tôi đâu! Cái điều mình không hiểu là điều làm mình hãi hùng. Còn cụ giáo thì cũng không phút nào quên hoàn cảnh tuyệt vọng của anh em, và tuy nhìn thấy rõ cả sự rùng rợn của nó, cụ chỉ nghĩ đến những việc cần làm chống với tai ương”. Sau khi đọc xong đoạn cách ông giáo dùng kiến thức mình thu nhặt được tưởng chừng vô thưởng vô phạt ấy giúp chính bản thân ông và mọi người đi qua giai đoạn hiểm nguy. Mình càng thấm thía và nỗ lực học tập hơn cả. Mình hiểu được kiến thức mình có được rất hạn hẹp và nhỏ bé. Mình khao khát kiến thức hơn bao giờ hết và mình càng muốn hút thật nhiều thật nhiều kiến thức. Mình không biết tương lai chúng được dùng đến dưới hình thức nào nhưng mình biết được rằng chúng là những kiện hành lý mình tự có thể trang bị ở thời điểm hiện tại cho tương lai phía trước.
Một lần nữa, Rémi thật may mắn khi gặp được những người xung quanh luôn đẩy cậu bé ấy về phía trước, về phía ánh sáng của tri thức. Đấy chính là ông Pierre Acquin.”Thấy tôi ham học như thế, bác Acquin tưởng nhớ lại thời bác bớt hai xu vào tiền bữa ăn trưa để mua sách. Bởi vậy, thêm vào số sách sẵn có trong tủ, thỉnh thoảng bác mua vài quyển trên phố mang về cho tôi. Gặp dịp hoặc thấy tên sách hay hay thì bác mua chứ bác cũng chả lựa chọn gì. Tuy vậy, nó vẫn là sách và dù thuở ấy có nó làm cho đầu óc không phương hướng của tôi ngổn ngang bề bộn đi nữa, thì sau này sự bề bộn cũng mất đi và những cái hay cái tốt trong sách thì còn lại và còn mãi tới nay. Đúng đọc sách là bao giờ cũng có lợi.”
Việc học thông qua đọc sách luôn được nhiều người hướng đến, không phải ngẫu nhiên mà chúng được lặp đi lặp lại nhiều đến thế. Mình cũng không có suy nghĩ này cho đến khi bắt đầu đọc nhiều sách hơn, thế giới quan của mình thay đổi. Mình có thêm nhiều “cặp kính” khác nhau để nhìn nhận các vấn đề trong cuộc sống. Cách nói chuyện hay góc nhìn của mình cũng rộng mở thêm, dù mình không thấy rõ ngay trong một vài cuốn sách đầu tiên, nhưng chúng cứ dần dần xuất hiện và đi cùng mình qua những cột mốc quan trọng. Sự tự tin, cách nói chuyện lưu loát, suy nghĩ tích cực hơn không đến sau vài ngày, chúng có thể là những điều mình đã thu nhặt được trong quá trình đọc sách này.
Cuối cùng, có lẽ là một đoạn văn gần nhất với cái tiêu đề “Không gia đình” khiến mình ấn tượng nhất: “Cô đơn, có lẽ tôi phải chịu cô đơn mãi mãi. Tôi thấy không nên khó tính, đòi hỏi nhiều quá về cái phần hạnh phúc của mình trên thế gian này. Không có mẹ, không anh em, không gia đình thì có bè bạn cũng đủ sung sướng rồi. Tôi phải tự lấy làm sung sướng và thực sự tôi đã sung sướng hoàn toàn.”
Mình đã đọc đi đọc lại đoạn này rất nhiều lần. Mình thầm biết ơn những điều mình đang có ở hiện tại, mình còn gia đình, còn người thân đang đợi mình ở nhà. Mình có thể cô đơn ở nơi đất khách này nhưng đâu đó trên thế gian này mình vẫn có cái phần hạnh phúc của riêng mình. Nhìn mọi việc xảy ra xung quanh, mình cảm ơn vì nó đã đến, mang lại cho mình những bài học nhất định, khiến cuộc sống mình thêm màu sắc hơn. Có thể là màu đen, màu xám, màu hồng hay màu nào cũng được vì nó đã làm nên chính mình ở hiện tại. Mình còn được sống thì mọi việc đều đang được tiếp diễn theo một chiều hướng nào đó cũng ổn và mình đều có thể đón nhận được.
Bài review lần này có lẽ hơi lố tay, viết cũng nhiều cảm xúc cá nhân, mình mong mọi người sẽ đón nhận nó đầy tích cực. Hẹn mọi người ở blog tiếp theo nhé và đừng quên mình luôn ở đây (jailee145@gmail.com) lắng nghe mọi người nhen. Trân quý!
Leave a comment