Chào mừng mọi người đã quay trở lại với phần hai trong hành trình mình đọc và viết về Yêu trong tỉnh thức. Mình cũng không rõ vì cơ duyên nào mà những cảm xúc dành cho cuốn sách này lại dài đến mức mình quyết định chia chúng thành hai bài viết. Có lẽ đơn giản là mình vẫn còn vài điều muốn chia sẻ, bởi trong quá trình đọc, đã rất nhiều lần mình bắt gặp hình ảnh của chính mình đâu đó trong từng câu chữ của tác giả. Vậy mình sẽ dắt mọi người một lần nữa đi vào khu vườn tình yêu của mình nhé.
“Lần chia tay đó cũng phải đẹp như khi gặp gỡ.”
Đọc đến đây, mình nhận ra mình đã từng có một cảm xúc khá giống như vậy. Trong những lần chia tay, khoảnh khắc cuối cùng thường là lúc mình có cảm giác như trút được hết những tâm sự và cảm xúc đã kiệt quệ bên trong suốt một thời gian dài. Mình vốn là kiểu người thường cố gắng níu giữ, cố thuyết phục chính mình bằng những kỷ niệm mà cả hai đã từng cùng nhau trải qua. Nhưng sau cùng, mình vẫn thường cho phép bản thân được khóc trong lần gặp cuối ấy, hoặc đơn giản là thở một hơi thật dài cho tất cả những điều mình đã che giấu và dồn nén suốt một khoảng thời gian.
Mình không rõ việc khóc hay thở dài trong những khoảnh khắc ấy có mang một ý nghĩa đặc biệt nào không, nhưng với mình, nó giống như cách cơ thể tự giải phóng những cảm xúc đã bị dồn nén quá lâu. Mình không thể diễn tả hoàn toàn những gì diễn ra bên trong mình lúc ấy, nhưng sau tất cả, mình thường vẫn cảm thấy biết ơn người đã từng đồng hành cùng mình trên một đoạn đường.
Vì vậy, khi đọc những dòng này của Osho, mình nhận ra trải nghiệm của mình có lẽ không hoàn toàn nhẹ nhàng và tích cực như cách ông diễn đạt. Mình vẫn phải đi qua từng tầng cảm xúc rất rõ ràng: buồn, vật vã với những kỷ niệm, khóc, rồi có những lúc cảm xúc lại ào đến như từng cơn sóng vỗ vào bờ. Phải sau tất cả những điều ấy, mình mới dần đi đến được cảm giác biết ơn. Nhưng có một điều mình biết chắc: mình thật sự trân quý những kỷ niệm mà hai người đã từng cùng nhau tạo nên, và mình vẫn luôn biết ơn những người đã từng ghé qua cuộc đời mình.
Có một đoạn khác trong cuốn sách mà mình vẫn nhớ rất rõ:
“Trong tình yêu, độ dài ngắn của thời gian không liên quan, chiều sâu mới là thứ đáng để bạn suy ngẫm.”
Đây là một trong những đoạn khiến mình suy nghĩ khá lâu ngay cả sau khi đã khép lại cuốn sách. Không phải vì nó mang đến cho mình một nguồn năng lượng tích cực theo kiểu của một câu trích dẫn truyền cảm hứng, cũng không hẳn vì nó chứa đựng một hàm ý quá sâu xa. Đơn giản là từng câu chữ ấy chạm đúng vào trạng thái cảm xúc của mình ở hiện tại. Nó khiến mình suy nghĩ nhiều hơn về những gì đã qua, nhưng đồng thời cũng khiến mình muốn đặt thêm một chút niềm tin vào cuộc sống phía trước.
Có những điều mình không còn khả năng níu giữ, và có lẽ mình cũng không còn muốn níu giữ người ấy nữa. Điều còn lại chỉ là những kỷ niệm mà cả hai từng cùng nhau tạo nên. Đôi khi, chỉ một khoảnh khắc rất nhỏ hay một món ăn quen thuộc cũng vô tình chạm vào dòng ký ức ấy, khiến mọi thứ bất ngờ ùa về. Nhưng khi bình tĩnh nhìn lại, mình nhận ra đó cũng chỉ là những kỷ niệm đẹp mà chúng mình đã để lại cho nhau.
Mình chưa từng quên bạn, cũng chưa từng quên những kỷ niệm của tụi mình. Chỉ là từ đây, mỗi người sẽ tiếp tục bước về phía trước, còn những điều chúng mình từng cùng nhau xây dựng sẽ nằm lại ở một đoạn nào đó của hành trình.
Ở thời điểm chia tay, mình thật sự không còn oán trách hay mang quá nhiều cảm xúc như trước nữa. Điều mình muốn nhất khi ấy chỉ là thu mình lại và tìm về sự tự do mà có lẽ mình đã đánh mất đâu đó trong mối quan hệ. Mình cũng không còn cố gắng xác định lỗi thuộc về ai hay đâu mới là lý do thật sự khiến mối quan hệ ấy kết thúc. Mình chỉ biết rằng trước khi đưa ra quyết định đó, mình đã đắn đo rất nhiều lần về chính cảm xúc của mình.
Dần dần, mình bắt đầu nhìn việc chia tay đơn giản hơn: có lẽ chỉ là hai người không còn có thể tiếp tục ở lại bên nhau, hoặc nhận thức và hướng phát triển của mỗi người đã không còn đủ gần để tiếp tục đồng hành. Trước đây, mình từng nghĩ chia tay là một điều gì đó xấu xa, đáng giận hoặc giống như việc trốn chạy khỏi cảm xúc. Nhưng với mình ở hiện tại, chia tay đôi khi chỉ là một dấu chấm chính thức để một mối quan hệ dừng lại — một cột mốc để mình có thể quay trở về với cuộc sống của riêng mình.
Một trong những điều Osho nhắc đến nhiều lần trong cuốn sách là hãy tin tưởng vào cuộc sống — tin rằng khi một hành trình kết thúc, cuộc sống rồi sẽ đưa chúng ta đến với một trải nghiệm khác, một người khác, hoặc đơn giản là một phiên bản khác của chính mình. Những câu chữ ấy khiến mình có thêm một chút niềm tin vào cuộc sống, nhưng để nói rằng mình hoàn toàn tin tưởng vào tất cả những gì tác giả viết thì có lẽ là chưa.
Ở thời điểm hiện tại, mình chỉ muốn dành nhiều thời gian hơn cho cuộc sống của chính mình. Sau này có thêm một người đồng hành nữa hay không, mình muốn để điều đó tùy vào duyên. Mình không muốn cưỡng cầu, và càng không muốn cố gắng lấp đầy những khoảng trống trong cuộc sống bằng cách bước vào thêm một mối quan hệ. Thay vào đó, mình muốn dành cho bản thân nhiều khoảng lặng hơn, để học cách yêu lấy chính mình nhiều hơn nữa. Phải chăng mình vẫn chưa thật sự sẵn sàng mở lòng với một ai khác? Mình cũng không biết. Nhưng ít nhất ở hiện tại, việc có thêm một mối quan hệ mới hay không đã không còn là điều khiến mình quá bận tâm.
“Khi khám phá người khác, và một cách vô thức, bạn cũng đang khám phá chính mình.”
Đọc đến đây, mình cảm giác như vừa tìm thấy một cách định nghĩa khác cho hai chữ “kết nối.” Trước đây, mình chưa từng thật sự nghĩ về tình yêu theo cách này. Nhưng khi đặt những câu chữ ấy bên cạnh trải nghiệm của chính mình, mình lại nhớ đến những lần mình từng có những cuộc trò chuyện rất sâu với người đồng hành trong các mối quan hệ trước đây.
Chúng mình không làm điều gì quá to tát. Đôi khi chỉ là ngồi yên bên nhau, lắng nghe, chia sẻ, quan sát rồi đưa ra những suy nghĩ chân thật về đối phương. Nhưng mình vẫn nhớ rất rõ cảm giác được thấu hiểu trong những khoảnh khắc ấy. Nó khiến sự kết nối giữa hai người trở nên sâu sắc hơn về mặt tinh thần. Có những lúc, mình cảm giác như nhìn thấy một phần của chính mình qua ánh mắt của người kia, và có lẽ người ấy cũng vui khi nhận ra rằng trước mặt mình là một người có thể hiểu được đôi chút về thế giới bên trong của họ.
Mình chưa từng nghĩ tình yêu có thể được nhìn ở một tầng sâu như vậy. Và qua cách Osho viết về “kết nối”, mình bắt đầu có thêm một cách nhìn khác về việc hai người thật sự ở bên nhau có thể mang ý nghĩa như thế nào.
Ở gần cuối cuốn sách, có thêm một góc nhìn khiến mình dừng lại suy nghĩ khá lâu: làm thế nào để hai người có thể tự đối diện và giải quyết những cảm xúc của riêng mình, nhưng đồng thời vẫn bảo vệ được mối quan hệ mà cả hai đang cùng xây dựng. Osho đề cập đến những giai đoạn khác nhau trong cách chúng ta giải phóng những cảm xúc tiêu cực: bắt đầu từ việc học cách tự mình đối diện với chúng, rồi dần dần đi đến một trạng thái mà cả hai có thể tự nhiên hơn khi ở bên nhau, không còn quá lo sợ rằng những cảm xúc tiêu cực của mình sẽ làm tổn thương đối phương hay phá vỡ mối quan hệ.
Đọc đến đây, mình lại tự hỏi: làm thế nào để hai người có thể hiểu nhau nhưng vẫn cho nhau đủ khoảng không để mỗi người tự giải quyết những nhu cầu của riêng mình? Có lúc mình còn vui vẻ nghĩ rằng: Hay là sau này mình phải tìm một người cũng thích đọc sách để họ đọc luôn cuốn sách này nhỉ?
Những câu hỏi ấy xuất hiện bởi mình đã từng có rất nhiều lần muốn tách ra khỏi người đồng hành để tìm một khoảng không gian riêng cho chính mình. Với bạn ấy, vì chúng mình vốn không có quá nhiều thời gian ở bên nhau nên mỗi khi cả hai cùng rảnh, dường như việc dành toàn bộ khoảng thời gian ấy cho nhau lại trở thành một điều hiển nhiên.
Nhưng đã có những lúc mình cảm thấy vô cùng ngột ngạt. Mình không tìm được đủ thời gian dành riêng cho bản thân, và thay vì cảm thấy thăng hoa khi được ở cạnh nhau, mình lại dần cảm thấy khó chịu. Lịch sinh hoạt của hai người khác nhau, mình cảm giác bản thân không còn đủ không gian để khám phá hay phát triển những điều mới, và đôi khi mình cũng nhanh chóng cảm thấy nhàm chán khi phần lớn thời gian rảnh của cả hai đều được dành cho nhau.
Mình không rõ liệu có thể gọi đó là sự khác biệt về “tần số” hay không. Nhưng rồi mình lại tự hỏi: liệu chúng ta có thật sự cần tìm một người hoàn toàn cùng tần số với mình? Và liệu một người như thế có thực sự tồn tại hay không?
Mình cũng chưa có câu trả lời. Có lẽ sau khi đọc cuốn sách này, một vài niềm tin cũ của mình về tình yêu đang bắt đầu lung lay. Nhưng thay vì vội vàng thay thế chúng bằng một niềm tin mới, mình muốn cho bản thân thêm thời gian để quan sát, trải nghiệm và dần xây dựng lại cách mình hiểu về tình yêu.
“Không cần phải ép buộc chính mình thành người yêu — và tình yêu không phải là thứ có thể gượng ép.”
Sự nhàm chán có lẽ là một trong những điều mình thường xuyên bắt gặp mỗi khi ngồi xuống và thành thật nói chuyện với chính mình về những mối quan hệ trước đây. Vì vậy, những dòng này khiến mình suy nghĩ khá nhiều. Có lẽ việc hai người có thể đồng hành cùng nhau trong một khoảng thời gian thật dài không chỉ nằm ở việc họ yêu nhau nhiều đến đâu, mà còn ở cách họ cùng hiểu, cùng chia sẻ, cùng kiên nhẫn và quan trọng hơn hết, cho nhau đủ khoảng không để tiếp tục phát triển như hai cá thể riêng biệt.
Mình không muốn bị bó buộc, nhưng trước đây mình cũng chưa từng thật sự nghĩ rằng người bên cạnh mình có thể khao khát sự tự do giống như mình. Thậm chí, chúng mình chưa từng thật sự ngồi xuống và nói với nhau về điều đó. Nhìn lại, đây có lẽ là một trong những bài học lớn nhất mình muốn giữ lại từ những trải nghiệm đã qua: trước khi mong muốn xây dựng một mối quan hệ lành mạnh hơn, mình cần hiểu rõ hơn về chính mình, nhưng đồng thời cũng phải học cách nhìn người kia như một cá thể có những nhu cầu, giới hạn và không gian riêng.
Mình cũng bắt đầu tin rằng tình bạn và tình yêu có thể tồn tại song song trong một mối quan hệ. Không phải chỉ vì chúng ta gọi một người là “người yêu” mà mối quan hệ ấy nhất định phải bị gói gọn trong một khuôn mẫu có sẵn. Có lẽ hai người vẫn có thể là người yêu, là bạn, là người đồng hành và đồng thời vẫn là hai cá thể riêng biệt đang tiếp tục phát triển cuộc sống của chính mình.
Sau cùng, có lẽ mình cũng muốn học cách hạ bớt một chút sự cuồng nhiệt và những kỳ vọng mình từng đặt lên tình yêu. Không phải vì mình muốn yêu ít đi, mà bởi mình đã hiểu rõ hơn cảm giác thất vọng và bất lực khi những kỳ vọng ấy không diễn ra như mình mong muốn.
Khép lại Yêu trong tỉnh thức của Osho, mình cảm giác như đâu đó mình đã nhìn thấy bản thân rõ hơn một chút. Cuốn sách không đưa cho mình tất cả câu trả lời, nhưng nó khiến mình đặt lại rất nhiều câu hỏi, điều chỉnh một vài cách nhìn cũ và có lẽ cũng giúp mình từng chút một bồi đắp, hay “trám” lại, những vết xước vẫn còn nằm đâu đó trong tâm hồn mình. Có lẽ tình yêu không đáng sợ như mình từng nghĩ, và chia tay cũng không nhất thiết phải đau đớn như điều mình từng sợ.
Mình không biết mỗi người sẽ nhìn thấy điều gì khi đọc Yêu trong tỉnh thức, nhưng mình hy vọng đâu đó trong những câu chữ của cuốn sách — hoặc đơn giản là trong những câu chuyện mình vừa chia sẻ — bạn cũng có thể tìm thấy một phần của chính mình trong tình yêu.
Và nếu bạn cũng từng có những câu hỏi giống mình về tình yêu, tự do, kết nối hay việc làm thế nào để vẫn là chính mình khi ở bên cạnh một người khác, mình rất vui nếu chúng ta có thể cùng chia sẻ với nhau tại đây. Trân quý!
A Note for My International Readers
This second part of my reflection on Love, Freedom, and Aloneness is less about understanding love and more about understanding myself through the relationships I have experienced. Looking back, I have begun to see breakups, memories, freedom, and connection differently. Perhaps loving someone does not mean holding on forever. For me, it is becoming more about learning how to connect deeply while still leaving enough space for two people to remain themselves.
I still don’t have all the answers about love, but maybe I understand myself a little better now.
— Jai
Leave a Reply