Chào mừng mọi người đã quay trở lại với blog của mình. Gần đây, mình muốn dành nhiều thời gian hơn để đọc sách và tìm hiểu về chính mình. Trong hành trình ấy, có một khía cạnh mà mình đặc biệt muốn khám phá: khả năng yêu thương và nhu cầu được yêu thương của bản thân.
Mình nghĩ việc hiểu rõ hơn những nhu cầu tình cảm của chính mình, rồi từ đó học cách điều chỉnh cách nhìn nhận và ứng xử trong một mối quan hệ, cũng là một điều khá thú vị. Không phải vì mình đang tìm kiếm một điều gì đó quá cao siêu. Chỉ đơn giản là khi nhìn lại những mối quan hệ trong quá khứ, mình nhận ra bản thân đã đi qua rất nhiều cung bậc cảm xúc: yêu thương, kỳ vọng, khao khát, rồi thất vọng. Có những giai đoạn, tất cả những cảm xúc ấy dường như đã rút cạn sức lực và năng lượng bên trong mình.
Để rồi khi quan sát những người đang yêu xung quanh, mình lại tự hỏi: Tại sao có những người yêu nhau mà vẫn cảm thấy thoải mái, dễ chịu và yêu đời đến thế nhỉ?
Có lẽ mình vẫn cần bồi đắp thêm kiến thức, đồng thời từng chút một nhìn lại và “trám” những vết nứt hay khoảng trống còn tồn tại đâu đó trong tâm trí mình. Vì vậy, mình muốn dành thêm thời gian để tìm kiếm, thấu hiểu và suy ngẫm về chính mình, lần này dưới góc nhìn của tình yêu. Và mình muốn mời mọi người cùng khám phá những suy nghĩ ấy thông qua cuốn Năm ngôn ngữ tình yêu của Gary Chapman nhé.
“Khoang tình yêu” của mình có những gì?
Một trong những khái niệm đầu tiên khiến mình dừng lại suy nghĩ là hình ảnh “khoang tình yêu” mà tác giả sử dụng để nói về nhu cầu được yêu thương của mỗi người, đặc biệt là trẻ nhỏ. Theo cách lý giải của Chapman, khi nhu cầu tình cảm được đáp ứng, một đứa trẻ có điều kiện phát triển lành mạnh hơn; ngược lại, sự thiếu hụt tình cảm có thể ảnh hưởng đến cảm xúc và hành vi của trẻ.
Với mình, đây là một cách hình dung khá mới mẻ. Trước đây, mình chưa từng nghĩ rằng bản thân cũng có một “khoang tình yêu”, càng chưa từng thật sự tự hỏi bên trong chiếc khoang ấy đang chứa đựng những gì.
Đôi khi, khi đọc một cuốn sách, mình cảm thấy rung động trước những câu chữ của tác giả không hẳn vì chúng quá sâu sắc, mà bởi mình bất ngờ nhận ra một phần trạng thái của chính mình được gọi tên. Có lẽ trước đó mình đã từng đặt câu hỏi, từng cảm thấy lấn cấn hoặc mong muốn giải mã một góc nào đó trong con người mình, nhưng lại chưa biết phải diễn đạt nó như thế nào.
Và rồi, khi tác giả đưa ra khái niệm “khoang tình yêu”, mình có cảm giác như một điều gì đó vốn mơ hồ trong suy nghĩ bỗng trở nên rõ ràng hơn. Nói một cách gần gũi, có lẽ là cảm giác được “gãi đúng chỗ ngứa” vậy.
Đọc đến đây, mình bắt đầu tự hỏi: “Khoang tình yêu” của mình đang như thế nào? Nó có hình dạng ra sao? Mình thật sự mong muốn được lấp đầy nó bằng những điều gì?
Những câu hỏi ấy khiến mình tò mò hơn về nhu cầu tình cảm của bản thân, và cũng từ đây, tác giả dần dẫn mình đến một khái niệm khác: năm ngôn ngữ tình yêu.
Khi cảm xúc say mê ban đầu không còn như trước
Một điều khác khiến mình suy nghĩ khá lâu là cách tác giả phân biệt giữa cảm xúc say mê khi mới phải lòng và tình yêu được xây dựng trong một mối quan hệ lâu dài.
Theo Chapman, trạng thái say đắm ban đầu không kéo dài mãi mãi. Khi quá cuốn vào cảm xúc dành cho một người, chúng ta đôi khi khó tập trung vào những khía cạnh khác của cuộc sống. Nhưng rồi, theo thời gian, sự mãnh liệt ấy có thể dần lắng xuống và nhường chỗ cho một giai đoạn khác của mối quan hệ.
Đọc đến đây, mình bất giác liên tưởng đến một vài góc nhìn từng bắt gặp trong Yêu trong tỉnh thức của Osho. Dù hai tác giả tiếp cận tình yêu theo những cách khác nhau, những câu chữ ấy đều khiến mình suy nghĩ về sự thay đổi của cảm xúc và cách hai người tiếp tục đồng hành sau giai đoạn say mê ban đầu.
Khi đặt những điều ấy bên cạnh trải nghiệm của bản thân, mình nhận ra đã có những lần mình cảm thấy tình yêu không còn như trước, dù bản thân vẫn đang ở trong một mối quan hệ.
Lúc ấy, mình thường nghĩ có lẽ vì yêu nhau lâu ngày nên cả hai bắt đầu chán nhau. Hoặc đôi khi, mình cũng chẳng biết phải gọi tên cảm giác ấy như thế nào. Mình chỉ biết rằng những rung động, sự háo hức và cảm xúc dành cho đối phương đã không còn giống như thuở ban đầu.
Trước đây, mình có lẽ chưa đủ hiểu biết để phân biệt những thay đổi tự nhiên của cảm xúc với những vấn đề thật sự tồn tại trong mối quan hệ. Và cũng có thể, chính cách nhìn nhận chưa đầy đủ ấy đã ảnh hưởng đến những suy nghĩ và quyết định của mình khi lựa chọn dừng lại một vài mối quan hệ cũ.
Đến bây giờ, khi nhìn lại những kỷ niệm ấy, mình không còn muốn tìm xem ai đúng hay ai sai. Điều mình mong muốn hơn là tìm được một vài lời giải đáp cho những khúc mắc mà bản thân đã mang theo từ trước đến nay.
Mình bắt đầu chấp nhận rằng cảm xúc say mê của những ngày đầu không thể giữ nguyên mãi mãi. Nhưng có lẽ điều đó cũng không nhất thiết đồng nghĩa với việc tình yêu đã kết thúc. Một mối quan hệ có thể thay đổi hình thức kết nối theo thời gian, từ những rung động mãnh liệt ban đầu đến sự thấu hiểu, tình bạn, sự gắn bó hoặc cảm giác trở thành tri kỷ của nhau.
Điều này khiến mình nhớ đến một góc nhìn của Osho mà bản thân khá đồng tình: để hai người có thể đồng hành lâu dài, mỗi người vẫn cần được tự do xây dựng một thế giới nội tâm phong phú của riêng mình.
Mình hình dung rằng hai người có thể cùng yêu thương, cùng chia sẻ và khám phá thế giới quan của nhau, nhưng đồng thời vẫn là hai cá thể riêng biệt. Mỗi người có những ước mơ, hoài bão, sở thích và khoảng không gian riêng để tiếp tục phát triển.
Có những lúc chúng ta muốn ở cạnh nhau, nhưng cũng sẽ có những lúc mỗi người cần được tách ra để sống theo cách mình mong muốn. Và có lẽ, chẳng ai thật sự muốn bản thân bị kiểm soát trong một mối quan hệ mà mình lựa chọn bước vào vì tình yêu.
Để có thể thấu hiểu nhau và cùng xây dựng một mối quan hệ bền vững, mình nghĩ việc hiểu rõ chính mình là một trong những điều rất quan trọng. Bởi khi hiểu được nhu cầu, giới hạn và mong muốn của bản thân, có lẽ mình cũng sẽ học được cách lắng nghe, tôn trọng những khác biệt của người kia và cùng nhau xây dựng những điều mà cả hai thật sự hướng đến.
“Phải lòng” và lựa chọn yêu thương một người
Một trong những phần mình thấy thú vị ở cuốn sách là cách tác giả lý giải trạng thái “phải lòng”.
Theo Chapman, cảm xúc phải lòng thường xuất hiện một cách tự nhiên, không hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí hay một quyết định có ý thức. Trong giai đoạn ấy, chúng ta dễ bị cuốn vào cảm giác say mê, mong muốn được gần gũi và gắn bó với đối phương. Đôi khi, cảm xúc ấy còn khiến chúng ta tin rằng mình đã tìm thấy người phù hợp và không cần phải tìm kiếm thêm điều gì nữa.
Tuy nhiên, tác giả phân biệt trạng thái phải lòng với tình yêu được xây dựng bằng những lựa chọn và nỗ lực có ý thức. Khi sự say mê ban đầu dần lắng xuống, hai người mới thật sự phải đối diện với những khác biệt, nhu cầu và thử thách của cuộc sống thường ngày.
Đọc đến đây, mình bắt đầu nhìn lại những trải nghiệm của bản thân và nhận ra có lẽ mình muốn điều chỉnh cách bước vào một mối quan hệ trong tương lai.
Mình muốn chậm lại một chút, đặc biệt là trong giai đoạn đầu của tình yêu.
Bởi để thật sự hiểu một người và xây dựng sự gắn bó lâu dài, có lẽ cả hai cần nhiều thời gian hơn để cùng trải nghiệm, đi qua những cung bậc cảm xúc khác nhau và quan sát cách mỗi người đối diện với những tình huống trong cuộc sống.
Mình cũng muốn cho chính mình đủ thời gian để hiểu rõ cảm xúc, nhu cầu và những mong muốn thật sự của bản thân khi ở cạnh người ấy.
Mọi thứ có lẽ không cần phải quá vội vàng, cũng không nhất thiết phải ép bản thân đưa ra những quyết định ngay khi cảm xúc đang mãnh liệt nhất.
Suy cho cùng, mình vẫn muốn được rung động, được yêu thương một cách ngây ngô và tận hưởng những cảm xúc rất tự nhiên khi phải lòng một ai đó. Chỉ là mình hy vọng bản thân sẽ không quá vội vàng đưa ra những quyết định lâu dài khi cả hai vẫn đang ở giai đoạn đầu tìm hiểu nhau.
Một ý khác của tác giả cũng khiến mình suy nghĩ: khi cảm xúc say mê dần qua đi, việc chúng ta vẫn lựa chọn đối xử với nhau bằng sự rộng lượng, chân thành và quan tâm mới là điều góp phần xây dựng tình yêu lâu dài.
Những câu chữ ấy không hẳn khiến mình ngạc nhiên, nhưng lại khiến mình cảm thấy như đang nhìn thấy một sự thật khá gần gũi mà trước đây bản thân chưa từng thật sự dành thời gian suy ngẫm.
Mình của hiện tại chưa thể nói rằng đã hiểu rõ tình yêu hay nhìn thấu những điều diễn ra trong một mối quan hệ. Chỉ đơn giản là sau khi đọc cuốn sách này, mình bắt đầu muốn chậm rãi nhìn lại nhiều điều hơn.
Mình vẫn muốn được yêu, được có những phút giây say mê, thậm chí đôi khi được một chút “mù quáng” trong cảm xúc. Nhưng việc đọc thêm những cuốn sách về tình yêu giúp mình có cơ hội quan sát những cảm xúc ấy từ nhiều góc độ khác nhau.
Và có lẽ, mình cũng muốn tự xây dựng cho bản thân một vài “cái gờ”, những giới hạn vừa đủ để tình cảm không trở nên quá tràn lan, đến mức ảnh hưởng đến cuộc sống cá nhân và những điều khác mà mình cũng rất trân trọng.
Năm ngôn ngữ tình yêu và hành trình hiểu chính mình
Từ những câu chuyện và cách lý giải ấy, Chapman dần giới thiệu năm ngôn ngữ tình yêu: lời khen ngợi, thời gian chia sẻ, quà tặng, sự tân tuỵ và cuối cùng cử chỉ âu yếm.
Thẳng thắn mà nói, mình thấy đây là một cuốn sách không quá khó đọc. Tác giả đi khá trực tiếp vào những vấn đề trong mối quan hệ, sử dụng những tình huống gần gũi và giúp mình có cơ hội nhận ra một vài khía cạnh của chính mình.
Mình sẽ không tiếp tục liệt kê hay phân tích chi tiết từng ngôn ngữ tình yêu trong bài viết này. Bởi mình nghĩ mỗi người sẽ có những trải nghiệm và nhu cầu tình cảm khác nhau, và biết đâu mọi người cũng sẽ tìm thấy một phần của chính mình trong quá trình khám phá cuốn sách cùng tác giả.
Với riêng mình, điều đáng quý nhất không hẳn là việc biết được bản thân thuộc ngôn ngữ tình yêu nào, mà là có thêm một cách để đặt câu hỏi về những điều mình thật sự cần trong một mối quan hệ.
Mình muốn được yêu thương như thế nào? Mình thường thể hiện tình cảm với người khác ra sao? Và liệu những điều mình nghĩ là yêu thương có thật sự khiến người đối diện cảm thấy được yêu thương hay không?
Sau cùng, mình cảm giác như đã hiểu bản thân thêm được một vài phần, đồng thời học thêm những điều mới có thể hữu ích cho chính mình và một mối quan hệ nào đó trong tương lai.
Thế là rất đủ cho một cuốn sách rồi, đúng không ạ?
Mình không nghĩ chỉ sau khi khép lại một cuốn sách, bản thân có thể hoàn toàn tìm thấy hay thấu hiểu chính mình. Nhưng hành trình khám phá từng góc nhỏ trong tâm hồn vẫn đang tiếp diễn, và mình nghĩ điều đó xứng đáng để bản thân tiếp tục dành thêm thời gian.
Có lẽ mình sẽ còn quay lại đọc cuốn sách này, chậm rãi hơn và kỹ càng hơn, để tiếp tục suy ngẫm về những điều có thể áp dụng vào cuộc sống. Không phải vì mình tin rằng mọi câu chữ trong sách đều là câu trả lời đúng cho tất cả mọi người, mà bởi mình đã tìm thấy trong đó những góc nhìn có thể giúp bản thân hiểu rõ hơn cách mình muốn được yêu và cách mình có thể yêu thương người đối diện.
Mong rằng nếu bạn cũng đang trên hành trình tìm hiểu về tình yêu và nhu cầu tình cảm của chính mình, bạn sẽ tìm thấy một điều gì đó đáng suy ngẫm từ cuốn sách này.
Hẹn gặp mọi người ở bài viết tiếp theo. Trân quý!
A Note for My International Readers 🌱
How Do I Want to Be Loved? | The Five Love Languages
Lately, I’ve been exploring love from a different perspective—not just how to love someone, but how to understand my own emotional needs and the way I want to be loved.
Through The Five Love Languages by Gary Chapman, I began reflecting on my past relationships, the difference between falling in love and building lasting love, and why the excitement of the beginning doesn’t always remain the same.
I still want to experience love in all its beautiful, unpredictable ways. But perhaps this time, I want to slow down, understand myself better, and learn how to love someone without losing my own sense of freedom.
I haven’t figured everything out, but each book helps me discover another little part of myself.
Maybe learning how to love begins with understanding how we want to be loved.
— Jai
Leave a Reply